میلیونها ایرانی هر سال نوروز را جشن میگیرند. اما نوروزبه دلیل جنگ جاری فضایی کاملاً متفاوت یافته است بە طوری کە این جشن باستانی با احساساتی متضاد، از شادی تا ابهام در مورد آینده همراه شده است.
جنگ جاری میان ایران، اسرائیل و آمریکا در روزهای اخیر شدت گرفته و تقریبا تمامی منطقه و حتی بازارهای جهانی را نیز تحت تاثیر قرار دادە است.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچهوله
جنگ زندگی روزمره شهروندان عادی را نیز مختل کرده است. انفجارها گاها در نزدیکی مناطق مسکونی رخ میدهند و خرابی و وحشت بە بار میآورند. گزارشهای زیادی در ارتباط با قربانیشدن شهروندان عادی نیز منتشر شدە است. از کودکان مدرسە میناب گرفته تا شهروندانی کە در شهرهای مختلف ایران جان خود را از دست دادهاند. همزمان بیخبری از وضعیت عزیزان به دلیل قطعی کامل ارتباطات، فضایی از ابهام و وحشت ایجاد کرده است.
در این جو پرتنش، ایرانیان خارج از کشور با احساساتی دوگانه به استقبال نوروز رفتهاند؛ جشنی که امسال بیشتر از همیشه نماد مقاومت و امید به آزادی شده، اما سایه جنگ و بیخبری از عزیزان بر آن سنگینی میکند.
دوگانگی احساسی ایرانیان خارج از کشور
«از طرفی از مرگ خامنهای و سران رژیم جمهوری اسلامی خوشحال هستم و از طرفی هم وضعیت حاضر من را ناراحت میکند».
اینها گفتەهای رامین است، یک دانشجوی ایرانی ساکن ایالات متحده آمریکا. او از وجود یک دوگانگی عمیق میگوید. از یک سو از مرگ مسئولان پایە بلند جمهوری اسلامی و احتمال تغییرات خوشحال است و از سوی از وضعیت ایجاد شدە بیم دارد.
بیشتر بخوانید: تمرکزگرایی یا تمرکززدایی؛ چالش وحدت در ایران چندفرهنگی
رامین میگوید که نزدیک به پنج روز است نتوانسته با خانوادهاش در تهران تماس بگیرد. خانهای که رامین در آن بزرگ شده، در نزدیکی یک پایگاه نظامی قرار دارد که در روزهای اخیر هدف حمله موشکی قرار گرفته بود. مادرش در آخرین مکالمه تلفنی به او گفته بود: «حال ما خوب است. اگر نتوانستیم دوباره با هم صحبت کنیم، مواظب خودت باش و نوروز پیروز».
او میگوید که بر اثر انفجار و حمله به پایگاه بسیج مجاور، به خانه آنها آسیب جدی وارد شده و درها و پنجرهها شکستهاند و شیشەها همە خورد شدەاند. او تأکید کرد که دقیقاً از جزئیات واقعه خبر ندارد و نگران است خانوادهاش برای آرامش خاطر او، حقیقت را پنهان کرده باشند.
سفره هفت سینعکس: Creative Touch Imaging Ltd./NurPhoto/picture alliance
تأثیر جنگ بر کسبوکارهای ایرانیها در آلمان
در آلمان نیز جو مشابهی حاکم است. صاحب یک رستوران ایرانی در کلن که به دلیل حملات اخیر به برخی کسبوکارهای ایرانیان در این کشور خواست هویتش فاش نشود، گفت که نوروز امسال رستوران او به مراتب خلوتتر از همیشه بوده است.
او میگوید: «هر ساله در ماه نوروز مشتریهای زیادی داشتم. اما این روزها خبری از جشنها و دورهمیهای همیشگی نیست»، او گفت. «بیشتر مشتریانم با ترس و نگرانی وضعیت ایران را دنبال میکنند و در عین حال امید دارند که این آخرین نوروز تحت این شرایط باشد.»
امید بە تغییر بزرگ زیر سایە جنگ
شبنم، دانشجوی ایرانی مقیم آلمان، نیز از تغییر در رفتار خود سخن میگوید. او که سالهای گذشته همیشه سفره هفتسین مفصلی پهن میکرد، امسال از این کار خودداری کرده است.
شبنم در ادامە میگوید: «بخشی از وجودم را خوشحالی از مرگ دیکتاتور و قاتلان مردم ایران فرا گرفته و بخشی را هم ترس». او افزود که به دلیل قطع کامل اینترنت در ایران نتوانسته با خانوادهاش ارتباط برقرار کند و این بیخبری او را به شدت مضطرب کرده است.
شبنم همزمان تاکید میکند کە “مرگ شهروندان غیر نظامی بە شدت من را آزردە میکند. وضعیت جاری غیر قابل تحمل است و من هیچ وقت آن را آرزو نمیکردم. اما امید بە تغییر من را زنده نگهداشتە است”.
حمله هوایی به تهران؛ تصویری که این روزها جهانیان بیشتر از هر چیز دیگری درباره ایرانیان میبینندعکس: Atta Kenare/AFP
کردهای ایرانی، که نوروز در فرهنگشان عمیقاً با نماد مقاومت و مبارزه آمیخته است، امسال نیز مراسمهای بزرگی برگزار میکنند. دستکم دو جشن نوروز عظیم در شهرهای بن و فرانکفورت آلمان برای روز ٢١ مارس برنامهریزی شده که برگزارکنندگان انتظار دارند میزبان دهها هزار کرد ساکن اروپا باشند. در این مراسمها دهها هنرمند نامدار کرد، از جمله هنرمندان کرد ایرانی برنامه اجرا خواهند کرد.
بیشتر بخوانید:نوروز در فرهنگ کردی؛ آتش، عشق و مقاومت
اسرین، اهل کرمانشاه و ساکن دوسلدورف، که در یکی از این مراسمها حضور خواهد داشت، به دویچه ولە فارسی گفت: «وضعیت عجیبی است. امید و ابهام. اما نوروز برای من یعنی مقاومت. امسال کە جنگ است حتما در مراسم نوروز شرکت میکنم و برای آزادی پایکوبی میکنیم».
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
با وجود همه این نگرانیها، بسیاری از ایرانیان خارج از کشور هنوز به سنتهای دیرینه خود پایبندند. شاید با رزق و برقسالهای گذشتە نه، اما بسیاری از آنها میگویند کە کماکان نوروز را جشن میگیرند. به امید “پایان عمر حکومتی که دههها سایه بر زندگی ایرانیان افکنده” و البته تردیدها در مورد آیندەای کە در راه است.
