Onet Big Screen Doc Award: 12 filmów dokumentalnych, które trzeba zobaczyć w kinie!

W tym roku Onet jest patronem konkursu po raz trzeci. Zwycięzcę Nagrody Onet Big Screen Doc wybierze publiczność festiwalowa, która będzie głosowała w czterech miastach — Warszawie, Gdyni, Wrocławiu oraz Poznaniu.

O czym opowiadają konkursowe filmy?

Rodzinne tajemnice

Stawkę otwierają dwie historie rodzinne. Do tej norweskiej rodziny od ponad 20 lat co roku trafia tytułowy “Tajemniczy prezent” (“The Mystery Package”, reż. Silje Evensmo Jacobsen). Pomimo śledztwa, jej nadawca pozostaje anonimowy. Najmłodsi z rodziny, Edle i Brage, postanawiają raz na zawsze rozwiązać tę zagadkę. Ich poszukiwania sprawiają, że to, co zaczęło się jako zabawna rodzinna przygoda, prowadzi do głębszej, poruszającej historii.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Trochę bardziej na południe, w Polsce, Maciej zabiera na wakacje swojego syna i jego dwóch kolegów i postanawiają nakręcić wspólnie horror. Przeradza się to w jedną z największych przygód ich życia. Dziś chłopcy mają prawie 30 lat. Czy próba czasu pozwoli im dokończyć projekt? I czy ich przyjaźń przetrwa? “Kandydaci Śmierci” (“Candidates of Death”, reż. Maciej Cuske) to zapis ich przygód, kręcony przez 15 lat przez ojca-reżysera i jego syna, który stał się cenionym operatorem filmowym.

Na tropie fascynujących zwierząt (i nie tylko)

Kolejne cztery filmy w konkursie pozwalają lepiej przyjrzeć się naszej relacji ze zwierzętami. Legendarny Werner Herzog postanawia odnaleźć olbrzymie słonie-duchy wraz z dr. Steve’em Boyesem. W filmie “Sny o słoniach” (“Ghost Elephants”) tropią ukrywające się na niezamieszkałych terenach Angoli stado. Tubylcy te tereny nazywają końcem świata. Czy przywódca plemienia, dający zgodę na poszukiwania, ma rację, mówiąc, że los słoni jest bezpośrednio związany z losem ludzi?

mat. prasowe

“Tajemniczy prezent”: kadr z filmu

W zupełnie innej szerokości geograficznej poznajemy Frost? To matka-niedźwiedzica, która walczy o wychowanie swoich młodych na Arktyce, najszybciej ocieplającym się miejscu na Ziemi. Asgeir Helgestad ukazuje dramatyczne skutki zmian klimatycznych i konsekwencje działań człowieka dla tej “Niedźwiedzicy” (“Frost Without Snow and Ice”). Czy empatia może zbliżyć ludzi i człowieka, zanim będzie za późno?

O bliskości człowieka z naturą opowiada także Vincent Munier, reżyser znany z poprzedniego filmu — “Duch śniegów”. Tym razem zabiera nas do pradawnych lasów Francji, wraz ze swoim ojcem i synem. W filmie “Pieśni lasu” (“Whispers in the Woods”) kamera nie tylko rejestruje obrazy, lecz także “słucha” lasu jak żywego organizmu, pełnego dźwięków i ruchu. To opowieść o zachwycie nad naturą, ale też o wspólnym doświadczaniu i rodzinnych więziach, która przyciągnęła do francuskich kin już prawie 1,5 mln osób.

Za to na samo dno oceanu zaprasza nas Dr Edie Widder. Bada tam zjawisko bioluminescencji, czyli światła pozwalającego organizmom morskim komunikować się w ciemności. “Wszystko, co się świeci” (“A Life Illuminated”, reż. Tasha Van Zand), dokumentuje jej najśmielszą do tej pory podróż w poszukiwaniu zjawiska “flashback”, czyli odpowiedzi świetlnej organizmów. Czy uda się odkryć światło oceanu?

Cała prawda o pieniądzach, władzy i konfliktach

W konkursie o Onet Big Screen Doc Award nie zabraknie też filmów, które wnikliwie przyglądają się obecnej sytuacji społecznej i politycznej. W pierwszym z nich szukamy odpowiedzi, czy ostatnie miesiące życia Orwella, autora powieści “1984”, mogą być odpowiedzią na naszą rzeczywistość? Nominowany do Oscara Raoul Peck w “Orwell: 2 + 2 = 5” dociera do źródeł społeczno-politycznych idei, które mogą być rozwiązaniem problemów naszej współczesności.

mat. prasowe

“Pieniądze to wszystko”: kadr z filmu

Wyłom w obowiązującym systemie stara się zrobić James Cox Chambers Jr. W 2019 r. wycofał się z rodzinnej korporacji, zabierając ze sobą 250 mln dol. Majątek zaczął przeznaczać na cele społeczne — protesty przeciwko ludobójstwu w Palestynie czy założenie komuny. Film “Pieniądze to wszystko” (“All About the Money, reż. Sinéad O’Shea”), to wnikliwe studium władzy, jaką daje kapitał. Czy w epoce skrajnej koncentracji majątku marzenie o budowaniu innego świata jest możliwe, nawet jeśli wciąż funkcjonuje się w ramach obecnego systemu?

O systemie mówi także dużo to, co wydarzyło się z ruchem #MeToo. Nie sprawił, że uzyskaliśmy prawdziwą wolność słowa. Kobiety ujawniające przemoc zaczęły spotykać się z nową formą uciszania z wykorzystaniem prawa o zniesławieniu. “Uciszone” (Silenced, reż. Selina Miles) przedstawia sale sądowe i kulisy medialnych relacji, pokazując, jak system prawny bywa narzędziem dyskredytacji i wtórnej przemocy. Narratorką filmu jest Jennifer Robinson, obrończyni praw człowieka. Bohaterki filmu, Brittany Higgins, która ujawniła napaść w australijskim parlamencie, dziennikarkę Catalinę Ruiz-Navarro walczącą o wolność prasy oraz Amber Heard to tylko kropla w morzu kobiet, które zostały “uciszone”.

Konkursowe filmy nie odwracają wzroku także od sytuacji na Bliskim Wschodzie. Palestyńczyk, Żyd i zaratusztrianin wyjeżdżają do Strefy Gazy, aby ratować życie. Choć różnią się pochodzeniem, doświadczeniem i temperamentem, łączy ich silne poczucie zawodowego i moralnego obowiązku. Jako obywatele Stanów Zjednoczonych domagają się reakcji własnego rządu, mierząc się z politycznym wymiarem konfliktu. “Amerykański doktor” (American Doctor, reż. Poh Si Teng), to poruszający film o odwadze, etyce i odpowiedzialności w czasie wojny.

Rod Lamkey/Consolidated News Pictures / Getty Images

Amber Heard

Rzeczywistość z przymrużeniem oka

Dwa ostatnie konkursowe filmy patrzą na rzeczywistość i poważne problemy z przymrużeniem oka. Jak we współczesnym świecie być filmowcem, którego pomysły niekoniecznie podobają się producentom? John Wilson, znany z serialu HBO, zaprasza na podróż po fascynującym świecie betonu w filmie “Jak zrobić film o betonie” (“The History of Concrete”). Materiał, który otacza nas na każdym kroku, staje się punktem wyjścia do nieoczekiwanych, bardzo zabawnych i błyskotliwych interakcji oraz refleksji nad życiem miasta.

Lekki stosunek do życia (i śmieci) ma także André, które przez całe życie lekceważył kolonoskopię. Mogła uratować mu życie, ale jest już za późno. Będąc dyrektorem kreatywnym w branży reklamowej, postanawia zamienić swój ostatni rozdział w eksperyment pełen humoru i ciekawości świata. Tony Benna w filmie “André jest idiotą” (André Is an Idiot) pomaga mu zmierzyć się ze śmiertelnością tak, jak André przeżył swoje życie — z szalonym poczuciem humoru.

Wszystkie filmy będą miały swoją polską premierę w czasie 23. festiwalu MDAG, który odbędzie się od 8 do 17 maja w kinach w Warszawie, Wrocławiu, Gdyni, Poznaniu, Katowicach, Bydgoszczy i Łodzi oraz od 19 maja do 1 czerwca online na mdag.pl!