De Nederlandse chipmachinemaker ASML is dit jaar in zijn eentje goed voor bijna een kwart van de winst op de Europese beurs. Zo smal was de rally in jaren niet en daarmee is de beurs een stuk kwetsbaarder geworden dan de koersen laten zien.
Hoe ASML de index optilt
De Stoxx Europe 600, de index bestaande uit de 600 grootste beursbedrijven van Europa, staat dit jaar 8,8 procent hoger. Bijna 60 procent van die winst komt van tien aandelen, blijkt uit cijfers van Bloomberg.
ASML is in zijn eentje goed voor bijna een kwart van de stijging. De Britse bank HSBC volgt op afstand met 8 procent.
Dat komt door twee dingen tegelijk. De koers ging dit jaar van ongeveer 1.000 naar zo’n 1.550 euro, en ASML is een van de zwaarst wegende bedrijven in de index.
Hoe groter het bedrijf, hoe zwaarder het meetelt in de stand. Een stijging van 55 procent bij ASML doet dus veel meer met de index dan bij een middelgrote verzekeraar.
Die tien namen leverden samen ruim 5 procentpunt op. De overige bijna 590 bedrijven brachten nog geen 4 procentpunt binnen.
En achter dat gemiddelde gaat schade schuil. De index steeg dit jaar even hard als op dit punt vorig jaar, maar het aantal bedrijven dat meer dan 20 procent zakte is meer dan verdubbeld.
Dat is een breuk met de drie jaar ervoor. Toen klom de index 55 procent, gedragen door banken, industrie en zorg tegelijk, en bleef de bijdrage van ASML onder de 5 procent.
Europese aandelen hangen aan AI-chips
De winst van dit jaar komt bijna helemaal uit één hoek: de chipsector.
Infineon en STMicroelectronics golden lang als auto- en industriechipmakers. Sinds de AI-euforie oversloeg van de Amerikaanse cloudreuzen naar chipbedrijven wereldwijd, worden ze geprijsd als leveranciers van AI-datacenters.
En dat raakt precies de reden waarom investeerders Europa kochten. Technologie weegt in de Stoxx 600 maar 8 procent, tegenover 26 procent voor financiële bedrijven. Dat terwijl technologie in de S&P 500, de index bestaande uit de 500 grootste Amerikaanse bedrijven, een gewicht draagt van 36 procent.
Op papier zit je goed gespreik, maar in de praktijk komen de rendementen alsnog vooral uit de techhoek.
Aneeka Gupta, directeur macro-economisch onderzoek bij WisdomTree UK, ziet daar een probleem.
“Het rendementsprofiel is heel smal geworden. Dat zorgt voor een duidelijke kwetsbaarheid op korte termijn.”
De eieren liggen zo steeds meer in één mandje. Zakt de chipsector alsnog weg, dan blijft er weinig over om de Europese beurs overeind te houden.
Wall Street straft de grootste uitgevers
Die chipvraag hangt aan de miljarden die Amerikaanse techbedrijven in AI pompen. Drie jaar lang las de beurs uitgaven als een signaal van ambitie. Wie het hardst investeerde, zou straks de AI-markt bezitten, en dus werd hoge capex beloond met een hogere koers.
Nu leest de markt diezelfde uitgave als een kostenpost. Het rendement erop ligt jaren in de toekomst en is onzeker, terwijl de rekening nu al door de kasstroom heen vreet.
Alphabet, het moederbedrijf van Google, zag zijn cloudomzet met 82 procent groeien en verloor donderdag alsnog ruim 7 procent. De boosdoener waren de kapitaaluitgaven voor datacenters en chips. Die lopen op naar maximaal 205 miljard dollar en duwden de vrije kasstroom voor het eerst sinds 2004 negatief.
The AI trade just flipped.
For 3 years, the more a company spent on AI, the more its stock rose.
Since June, the biggest spenders have been the biggest drag on the S&P 500.
Alphabet grew cloud revenue 82% and STILL had its worst day in over a year!
The market is no longer… pic.twitter.com/F3kKCBIAri
— Nic (@puckrin) July 26, 2026
Het laat zien dat beleggers steeds meer bewijs willen zien dat AI-investeringen rendement opleveren. Deze week krijgt het AI-verhaal op de beurs een nieuwe test als Microsoft, Meta, Amazon en Apple hun kwartaalcijfers bekendmaken. Die resultaten zijn ook voor de Europese beurs van groot belang.
De aandelenmarkten zijn, net als Bitcoin (BTC), in ieder geval goed aan de nieuwe week begonnen nu de olieprijs crasht door de gevechtspauze van Iran en de Verenigde Staten.
